Państwo i rynek

Państwo i rynek – o czym będzie ten kurs?

Gdzie kończy się rynek, a zaczyna państwo? I czy w ogóle da się wyznaczyć taką granicę?

Podczas kursu przyjrzymy się jednemu z najważniejszych sporów współczesnej gospodarki: ile rynku potrzebuje państwo i ile państwa potrzebuje rynek. Poznamy najważniejsze szkoły myślenia ekonomicznego – od Smitha, Marksa i Keynesa po Hayeka, Friedmana, Northa, Ostrom i współczesne koncepcje aktywnego państwa – ale nie po to, żeby uczyć się historii ekonomii na pamięć. Potraktujemy je jako różne sposoby rozumienia rzeczywistych problemów gospodarczych.

Będziemy pytać, dlaczego rynek czasem zawodzi, dlaczego państwo również potrafi zawodzić i co dzieje się, gdy próbujemy jedno naprawić drugim. Zajmiemy się rolą instytucji, regulacji, podatków i redystrybucji, państwem dobrobytu, nierównościami, polityką przemysłową, handlem międzynarodowym oraz coraz ważniejszym napięciem między efektywnością gospodarczą a bezpieczeństwem i odpornością państwa.

Na ćwiczeniach teoria spotka się z rzeczywistością. Będziemy podejmować decyzje dotyczące m.in. 800+, kryzysu mieszkaniowego, cen energii, transformacji polskiej gospodarki, europejskiej polityki klimatycznej, konkurencji UE–Chiny–USA oraz powrotu ceł, subsydiów i polityki przemysłowej. W wielu przypadkach nie będzie jednej prawidłowej odpowiedzi. Będziemy za to sprawdzać: kto zyskuje, kto ponosi koszty, jakie bodźce tworzy dana decyzja, jakie może przynieść niezamierzone konsekwencje i jakie wartości za nią stoją.

Zaczniemy od sprawdzenia tego, co już wiecie i jakie problemy gospodarcze sami chcielibyście lepiej zrozumieć. Część przykładów i dylematów wykorzystywanych podczas semestru zostanie dobrana właśnie na podstawie Waszych odpowiedzi.

Celem kursu nie jest przekonanie Was, że „więcej państwa” albo „więcej rynku” jest zawsze lepszym rozwiązaniem. Chodzi o to, żeby po jego zakończeniu umieć zadać znacznie trudniejsze pytanie:

Jaki mechanizm – państwo, rynek czy ich określone połączenie – najlepiej poradzi sobie z konkretnym problemem, w konkretnych warunkach i za jaką cenę?